tablice

Oprogramowanie MÓWik dostępne jest w kilku podstawowych wersjach tablic. Tablice są ze sobą połączone, co umożliwia budowanie dłuższych wypowiedzi, nie tylko wypowiadanie się jednym słowem. Ponieważ język polski jest językiem fleksyjnym, a nie pozycyjnym, stworzenie tablic, które umożliwią budowanie poprawnych gramatycznie wypowiedzi, nie jest sprawą prostą. Nie wystarczy umieścić w tablicach słownictwa podzielonego na kategorie gramatyczne i tematyczne, gdyż taki układ nie jest przydatny z punktu widzenia pragmatycznego. Słownictwo jest zatem połączone ze sobą tematycznie. Na przykład tablica „Jedzenie” zawiera zarówno jedzenie do wyboru (rzeczowniki), ale też związane z tym czynności (czasowniki), całe zwroty (proszę, chcę jeszcze), pytania (co będzie na obiad?, słownictwo opisujące np. smaki, komentujące (przymiotniki, przysłówki). Układ taki nie wymaga od użytkownika znajomości gramatyki, wystarczy, że wybierze on sobie (lub ktoś mu w tym pomoże) odpowiedni temat do rozmowy. Dalej symbole są ze sobą odpowiednio połączone, tak, by wypowiedź mogła być jak najbardziej poprawna gramatycznie.
Systemy językowe tablic podzielono na trzy rodzaje, ze względu na potrzeby i możliwości językowe osoby, która będzie ich używać.
Tablice są jedynie propozycją, szkieletem systemu językowego, można je dowolnie rozbudowywać, korzystając z istniejących w nich wzorców, można dodawać swoje symbole, zdjęcia, a w wersji MÓWik Pro również wymieniać już te istniejące.
Jeśli nie jesteś pewien, które tablice będą odpowiednie dla Twojego dziecka/pacjenta/członka rodziny, skonsultuj się z jego/jej logopedą lub skontaktuj się z Zespołem MÓWika. Skorzystaj również z zamieszczonych poniżej opisów.

 

Dziecko 1
Używa swojej pomocy do porozumiewania głównie w  funkcji regulacyjnej – do komunikowania swoich wyborów, wyrażania potrzeb, sygnalizowania chęci kontynuowania jakiejś czynności lub jej zakończenia. Słownictwo dotyczy tego, co dziecko lubi ze swojego otoczenia (jedzenie, zabawki, osoby) i zapewnia mu realizację jego potrzeb. Tablice zawierają typowe dla dzieci na tym poziomie rozwoju języka tematy (rodzina, zabawy, jedzenie, czynności dnia codziennego). Dziecko nie musi umieć budować zdań;  tablice są ułożone w ten sposób, że zadaniem dziecka jest  jedynie dokonanie wyboru spośród symboli, natomiast program wypowiada poprawnie gramatyczne wypowiedzi.
Układ tablic dynamicznych pozwala na wypowiadanie się prostymi, poprawnymi zdaniami również tym dzieciom, które nie potrafią samodzielnie budować wypowiedzi.
Aby być pewnym, czy dziecko będzie mogło korzystać z tych tablic, sprawdź, czy:
- potrafi wskazać co chce spośród co najmniej dwóch przedmiotów danych mu do wyboru (zabawek, jedzenia itp.),
- wie, czego chce, pokazuje to, prowadzi dorosłego, ciągnie za rękę, przynosi coś (np. pilot, kiedy chce oglądać telewizję), denerwuje się, kiedy nie jest rozumiane,
- rozpoznaje siebie, członków rodziny i inne bliskie osoby na zdjęciach.
Tablice służą do rozmowy na temat aktualnie dziejących się aktywności w szkole/przedszkolu/domu.


Dziecko 2
Zawiera tablice dynamiczne realizujące funkcje językowe jak w tablicach Dziecko 1, a ponadto umożliwiają: budowanie bardziej złożonych wypowiedzi, komentowanie, opisywanie przedmiotów i osób, rozmawianie nie tylko na temat aktualnie dziejących się aktywności, ale także o tym, co działo się w przeszłości i będzie się działo w przyszłości, o sytuacjach oderwanych od aktualnego kontekstu, tworzenie prostych opowiadań. Słownictwo dotyczy aktywności dziejących się w dalszym otoczeniu dziecka, nie tylko w domu i szkole. Pozwala na wypowiadanie się na tematy związane z nauką szkolną, dzielenie się swoją wiedzą. Użytkownik może wyrazić swoje zdanie (lubię/nie lubię, podoba mi się/nie podoba mi się), używać zwrotów grzecznościowych, zadawać pytania, uczestniczyć w dialogu. Tablice Dziecko 2 będą użyteczne dla dziecka, które chce wyrazić swoje zdanie, próbuje opowiadać o tym, co się działo, potrafi sygnalizować tak i nie. Dziecko nie musi umieć budować prawidłowych zdań. Dzięki tablicom dynamicznym będzie mogło wypowiadać się gramatycznie, jednocześnie ucząc się poprawnej kolejności wyrazów w zdaniu.


Dorosły
Tablice z symbolami oznaczającymi słownictwo osoby dorosłej umożliwiają tworzenie gramatycznie poprawnych zdań na tematy dotyczące życia codziennego, wyrażanie próśb, komentarzy, zadawanie pytań, słownictwo związane z pojęciami czasu, budowanie wypowiedzi w czasie przeszłym, przyszłym i teraźniejszym. Poza komunikatami umożliwiającymi porozumiewanie się z najbliższymi, zawierają tablice pozwalające na zrobienie zakupów, rozmowę z lekarzem, rehabilitantem itp.

Wszystkie rodzaje tablic są zarówno w rodzaju męskim, jak i żeńskim (jestem głodny/jestem głodna, byłem/byłam). Zatem prócz głosu, płeć użytkownika podkreślana jest też przez formy językowe.
Tablice dotyczące wyboru lub ulubionych tematów zawierają jedynie zasygnalizowane słownictwo w odpowiedniej formie gramatycznej, tak, aby można je było uzupełnić o symbole mające największe znaczenie dla użytkownika. Na przykład symbol „Proszę kanapkę” prowadzi do tablicy z kilkoma przykładowymi symbolami: „z serem”, „z szynką”, natomiast pozostałe składniki, ulubione przez użytkownika, mogą zostać dopiero dodane. Zapobiega to przeładowaniu tablic zbyt dużą ilością niepotrzebnych obrazków, przez co stają się one nieczytelne i trudne w użyciu.